آموزش تگ hreflang و تاثیر آن بر سئوی سایت‌های چندزبانه

تصور کنید یک برند لباس، سه شعبه در تهران، دبی و لندن دارد. اگر مشتری انگلیسی‌زبان وارد شعبه تهران شود و کسی انگلیسی صحبت نکند، حتی اگر تمامی اجناس از کیفیت عالی برخوردار باشند، او سردرگم و ناامید از شعبه خارج می‌شود. تگ hreflang برای سایت همان تابلوی راهنمایی است که هر مشتری را دقیقاً به شعبه و زبان درست خودش هدایت می‌کند.برای توضیح بهتر در نظر داشته باشید که در یک سایت چندزبانه ممکن است از یک صفحه، نسخه‌های فارسی، انگلیسی و عربی داشته باشید، اما گوگل برای هر کاربر نداند کدام نسخه را نمایش دهد. در این شرایط، hreflang ارتباط میان نسخه‌های مختلف محتوا را مشخص می‌کند و به گوگل نشان می‌دهد هر URL برای چه زبان یا منطقه‌ای طراحی شده است.hreflang برخلاف ریدایرکت، کاربر را از صفحه‌ای به صفحه دیگر منتقل نمی‌کند. این ویژگی به موتور جستجو کمک می‌کند تا نسخه مناسب‌تری از همان محتوا را در نتایج جستجو نمایش دهد. اگر این ارتباط به‌درستی طراحی نشده باشد، ممکن است کاربر انگلیسی‌زبان نسخه فارسی صفحه را ببیند یا کاربر ایرانی وارد نسخه‌ای شود که قیمت‌ها، واحد پول و اطلاعات تماس آن برای کشور، فرهنگ و زبان دیگری تنظیم شده است.

“از hreflang استفاده کنید تا به گوگل بگویید این صفحات، نسخه‌های بومی‌سازی‌شده یک محتوای واحد هستند.”

— مستندات رسمی گوگل برای توسعه‌دهندگان
(Google Search Central)

تگ hreflang چیست؟

hreflang ویژگی‌ای است که ارتباط میان نسخه‌های زبانی یا منطقه‌ای یک صفحه را به موتور جستجو معرفی می‌کند. اگر یک مقاله به فارسی، انگلیسی و عربی منتشر شده باشد، hreflang به گوگل نشان می‌دهد که این سه URL به‌جای صفحات مستقل و نامرتبط، نسخه‌های بومی‌سازی‌شده یک محتوای واحد محسوب می‌شوند.

اگرچه در زبان رایج سئو از عبارت «تگ hreflang» استفاده می‌کنیم، در ساختار HTML معمولاً hreflang به‌عنوان یک Attribute یا ویژگی داخل عنصر <link> به‌کار می‌رود. این عنصر در بخش <head> صفحه قرار می‌گیرد و سه نوع اطلاعات اصلی را منتقل می‌کند:

این URL یک نسخه جایگزین از صفحه فعلی است.
نسخه جایگزین در چه آدرسی قرار دارد؟
این نسخه برای چه زبان یا زبان و منطقه‌ای طراحی شده است؟

نمونه ساده یک صفحه فارسی و انگلیسی به شکل زیر نوشته می‌شود:

<link rel="alternate" hreflang="fa" href="https://example.com/fa/services/" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://example.com/en/services/" />

اجزای این ساختار به شکل زیر توضیح داده می‌شوند:

rel="alternate" می‌گوید URL معرفی‌شده نسخه جایگزین صفحه فعلی است.
hreflang="fa" زبان نسخه را فارسی معرفی می‌کند.
href آدرس کامل نسخه فارسی را نشان می‌دهد.

گوگل برای شناسایی زبان اصلی صفحه فقط به hreflang یا ویژگی HTML موسوم به lang تکیه نمی‌کند و زبان محتوا را با الگوریتم‌های خودش هم تشخیص می‌دهد. به همین دلیل، hreflang جایگزین ترجمه واقعی و باکیفیت نمی‌شود و فقط ارتباط میان صفحات ترجمه‌شده یا بومی‌سازی‌شده را مشخص می‌کند.^[۱]

چه سایت‌هایی به hreflang نیاز دارند؟

همه سایت‌ها به hreflang نیاز ندارند. اگر سایت شما فقط به یک زبان فعالیت می‌کند و برای زبان‌ها یا کشورهای مختلف نسخه جایگزین ندارد، اضافه‌کردن hreflang فایده مشخصی ایجاد نمی‌کند.

این ویژگی بیشتر در شرایط زیر کاربرد پیدا می‌کند:

سایت به دو یا چند زبان منتشر شده است.
یک زبان برای چند کشور نسخه متفاوت دارد.
قیمت، واحد پول، قوانین ارسال یا اطلاعات تماس براساس کشور تغییر می‌کند.
محتوای اصلی مشابه است، اما برای کاربران مناطق مختلف بومی‌سازی شده است.
قالب و منو ترجمه شده‌اند، ولی بخشی از محتوای اصلی میان نسخه‌ها مشترک باقی مانده است.

برای مثال، یک فروشگاه ممکن است سه نسخه انگلیسی داشته باشد:

example.com/en/
example.com/en-gb/
example.com/en-us/

نسخه en می‌تواند انگلیسی عمومی باشد، نسخه en-gb قیمت‌ها و شیوه ارسال بریتانیا را نمایش دهد و نسخه en-us برای کاربران آمریکا طراحی شود. hreflang به گوگل کمک می‌کند این تفاوت را بفهمد و نتیجه متناسب‌تری را به هر کاربر بر اساس موقعیت جغرافیایش نشان دهد. گوگل نیز استفاده از URLهای جداگانه برای نسخه‌های زبانی را توصیه می‌کند و hreflang را راهی برای مرتبط‌کردن این URLها با نسخه مناسب نتایج جستجو می‌داند.^[۲]

نکته مهم : استفاده از hreflang برای چند صفحه نامرتبط، فقط به‌دلیل اینکه به زبان‌های متفاوت نوشته شده‌اند، اشتباه است. صفحات باید واقعاً نسخه‌های معادل یا بومی‌سازی‌شده یک موضوع، محصول یا خدمت باشند.

برای مثال، مقاله فارسی راهنمای خرید کفش ورزشی نباید با صفحه انگلیسی درباره ما در یک مجموعه hreflang قرار بگیرد. فقط متفاوت بودن زبان برای ایجاد این ارتباط کافی نیست و موضوع و هدف صفحات نیز باید با یکدیگر هماهنگ باشند.

ساختار صحیح تگ hreflang چیست؟

یک پیاده‌سازی خوب فقط شامل نوشتن دو خط کد نیست. hreflang مانند یک نقشه ارتباطی عمل می‌کند و تمام صفحات عضو این نقشه باید اطلاعات یکسان و هماهنگی را ارائه دهند.

فرض کنید یک صفحه خدمات در سه زبان فارسی، انگلیسی و عربی دارید:

https://example.com/fa/services/
https://example.com/en/services/
https://example.com/ar/services/

مجموعه صحیح hreflang به شکل زیر نوشته می‌شود:

<link rel="alternate" hreflang="fa" href="https://example.com/fa/services/" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://example.com/en/services/" />
<link rel="alternate" hreflang="ar" href="https://example.com/ar/services/" />

این سه خط نباید فقط در نسخه فارسی قرار بگیرند و همین مجموعه باید در نسخه‌های انگلیسی و عربی نیز تکرار شود. گوگل اعلام می‌کند که هر نسخه زبانی باید خودش و تمام نسخه‌های جایگزین همان صفحه را معرفی کند. URLها نیز باید به‌صورت کامل نوشته شوند و پروتکل https:// یا http:// را در خود داشته باشند.^[۱]

تفاوت fa و fa-IR چیست؟

اولین بخش مقدار hreflang زبان را مشخص می‌کند و بخش دوم، در صورت استفاده، منطقه یا کشور هدف را نشان می‌دهد.

hreflang="fa"

این مقدار برای کاربران فارسی‌زبان به‌صورت عمومی استفاده می‌شود و کشور خاصی را محدود نمی‌کند.

hreflang="fa-IR"

این مقدار نسخه فارسی مخصوص کاربران ایران را معرفی می‌کند.

کد زبان براساس استاندارد ISO ۶۳۹-۱ و کد منطقه براساس ISO ۳۱۶۶-۱ Alpha ۲ انتخاب می‌شود. کد زبان باید درج شود، اما افزودن کد کشور اختیاری است. نمی‌توان فقط کد کشور را نوشت و انتظار داشت گوگل زبان را از روی آن تشخیص دهد. برای نمونه، IR به‌تنهایی مقدار صحیحی برای hreflang محسوب نمی‌شود.^[۱]

انتخاب میان fa و fa-IR به ساختار سایت بستگی دارد. اگر فقط یک نسخه فارسی دارید که برای تمام فارسی‌زبانان مناسب است، استفاده از fa معمولاً ساده‌تر است. اگر برای کاربران ایران، افغانستان یا مناطق دیگر صفحات متفاوتی با قیمت، خدمات یا محتوای محلی ساخته‌اید، می‌توانید ترکیب زبان و منطقه را دقیق‌تر مشخص کنید.

برای زبان انگلیسی نیز همین منطق وجود دارد:

hreflang="en"
hreflang="en-GB"
hreflang="en-US"
hreflang="en-CA"

اگر نسخه‌های جداگانه برای آمریکا، بریتانیا و کانادا دارید، بهتر است یک نسخه عمومی en نیز برای انگلیسی‌زبانانی که در مناطق مشخص‌شده قرار نمی‌گیرند در نظر بگیرید. گوگل این نسخه عمومی را به‌عنوان انتخاب بهتری برای همان زبان پیشنهاد می‌کند.^[۱]

Self-reference، Return Link و x-default چیست؟

در پیاده‌سازی hreflang، معرفی خود صفحه، لینک برگشتی و نسخه پیش‌فرض بیش از سایر بخش‌ها باعث خطا می‌شوند.

Self-reference یعنی هر صفحه باید خودش را نیز در مجموعه hreflang معرفی کند. برای مثال، صفحه فارسی نباید فقط به نسخه‌های انگلیسی و عربی اشاره کند و URL فارسی خودش نیز باید در مجموعه قرار بگیرد.

در نسخه فارسی، کدها به شکل زیر قرار می‌گیرند:

<link rel="alternate" hreflang="fa" href="https://example.com/fa/services/" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://example.com/en/services/" />
<link rel="alternate" hreflang="ar" href="https://example.com/ar/services/" />

روی نسخه انگلیسی نیز دقیقاً همین مجموعه قرار می‌گیرد. در نتیجه نسخه انگلیسی علاوه بر فارسی و عربی، خودش را با مقدار en معرفی کرده است.

Return Link یا لینک برگشتی یعنی ارتباط میان نسخه‌ها باید دوطرفه برقرار شود. اگر صفحه فارسی نسخه انگلیسی را معرفی کند، صفحه انگلیسی نیز باید به نسخه فارسی برگردد. اگر دو صفحه به‌صورت دوطرفه به یکدیگر اشاره نکنند، ممکن است گوگل آن ارتباط را نادیده بگیرد. این سازوکار مانع می‌شود که یک سایت دیگر بدون اجازه، صفحه خودش را نسخه جایگزین محتوای شما معرفی کند.^[۱]

x-default برای کاربرانی است که هیچ‌یک از زبان‌ها یا مناطق مشخص‌شده با وضعیت آن‌ها تطابق ندارد. این مقدار معمولاً برای صفحه انتخاب زبان، نسخه عمومی سایت یا صفحه‌ای استفاده می‌شود که کاربر را برای انتخاب کشور و زبان راهنمایی می‌کند.

<link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://example.com/languages/" />

استفاده از x-default اجباری نیست. اگر نسخه عمومی یا صفحه انتخاب زبان ندارید، لازم نیست فقط برای کامل‌تر نشان‌دادن کدها آن را اضافه کنید. گوگل به‌خصوص برای صفحه‌های انتخاب کشور یا زبان، استفاده از آن را به‌عنوان نسخه جایگزین کاربران تطبیق‌نیافته پیشنهاد می‌کند.^[۱]

به شکل خلاصه: یک مجموعه خوب hreflang باید سه ویژگی داشته باشد: هر صفحه خودش را معرفی کند، نسخه‌ها به یکدیگر برگردند و تمام URLها به صفحات واقعی و مرتبط برسند.

چگونه hreflang را در وردپرس پیاده‌سازی کنیم؟

در وردپرس، ابتدا باید نسخه‌های زبانی یک صفحه را به‌درستی به یکدیگر متصل کنید و سپس خروجی تولیدشده توسط افزونه مرتبط را بررسی کنید. صرف نصب افزونه چندزبانه باعث نمی‌شود که تمام صفحات سایت به‌طور خودکار ارتباط درستی پیدا کنند و افزونه باید بداند هر نوشته ترجمه کدام صفحه محسوب می‌شود.

برای مثال، اگر مقاله فارسی و مقاله انگلیسی را جداگانه ساخته باشید اما در افزونه چندزبانه آن‌ها را به‌عنوان ترجمه یکدیگر متصل نکرده باشید، ممکن است hreflang صحیحی میان آن‌ها تولید نشود.

تنظیم hreflang با WPML

افزونه WPML با ایجاد و اتصال ترجمه‌ها، تگ‌های hreflang را به‌صورت خودکار تولید و هنگام تغییر، محتوا را به‌روزرسانی می‌کند. طبق راهنمای رسمی این افزونه، hreflang به‌صورت پس‌زمینه مدیریت می‌شود و برای هر نسخه اصلی و ترجمه‌شده تغییرات را اعمال خواهد کرد.^[۳]

فرایند کلی در مراحل زیر انجام می‌شود:

زبان اصلی سایت را در WPML مشخص کنید.
زبان‌های دیگر را اضافه کنید.
نوشته، برگه، محصول یا دسته‌بندی را ترجمه کنید.
مطمئن شوید نسخه‌ها در پنل WPML به‌عنوان ترجمه یکدیگر ثبت شده‌اند.
صفحه را در مرورگر باز کنید و خروجی hreflang را بررسی کنید.
پاسخ URLها، Canonical و وضعیت ایندکس‌پذیری صفحات را کنترل کنید.

در حالت عادی، زبان‌های اضافه‌شده در WPML به کشور خاصی متصل نیستند. اگر به ترکیبی مانند fr-CA یا en-GB نیاز دارید، باید زبان سفارشی یا تنظیم منطقه‌ای متناسب با ساختار سایت تعریف شود. WPML امکان ساخت زبان سفارشی با ترکیب زبان و کشور را فراهم می‌کند.^[۳]

نکته مهم این است که تولید خودکاراین ساختار با افزونه، نباید مسئولیت بررسی را از مدیر سایت بگیرد. ممکن است کد زبان با بازار هدف هماهنگ نباشد، یکی از ترجمه‌ها منتشر نشده باشد، مقصد به URL ریدایرکت‌شده برسد یا Canonical نسخه ترجمه‌شده به صفحه دیگری اشاره کند.

اگر ترجمه صفحه وجود نداشته باشد چه کنیم؟

لازم نیست تمام صفحات سایت به تعداد زبان یکسانی ترجمه شوند. ممکن است صفحه خدمات اصلی سه نسخه داشته باشد، اما یک مقاله وبلاگ فقط به فارسی و انگلیسی منتشر شود.

در این حالت، نسخه‌ای را که وجود ندارد به صفحه اصلی زبان دیگر متصل نکنید. برای مثال، اگر نسخه عربی یک مقاله تولید نشده باشد، نباید hreflang عربی را به صفحه اصلی بخش عربی متصل کنید. صفحه اصلی و مقاله هدف‌های متفاوتی دارند و نسخه معادل یکدیگر محسوب نمی‌شوند.

مجموعه آن مقاله می‌تواند فقط شامل فارسی و انگلیسی باشد و به شکل زیر نوشته شود:

<link rel="alternate" hreflang="fa" href="https://example.com/fa/article/" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://example.com/en/article/" />

گوگل اجازه می‌دهد برخی زبان‌ها در بعضی صفحات وجود نداشته باشند و روابط دوطرفه موجود را پردازش می‌کند. بااین‌حال هنگام اضافه‌کردن یک زبان جدید، باید آن را حداقل به نسخه اصلی یا غالب سایت به‌صورت دوطرفه متصل کنید.^[۱]

هرگز برای فرار از نبود ترجمه، تمام صفحات را به صفحه اصلی زبان مقصد متصل نکنید. نبود یک hreflang اشتباه، بهتر از ساختن ارتباطی است که معنای واقعی صفحات را خراب می‌کند.

hreflang و Canonical چه ارتباطی دارند؟

Canonical و hreflang دو وظیفه جداگانه دارند، اما خروجی آن‌ها باید با هم هماهنگ باشد.

Canonical می‌گوید نسخه اصلی و ترجیحی یک URL کدام است در حالیکه hreflang می‌گوید یک صفحه چه نسخه‌های زبانی یا منطقه‌ای معادلی دارد.

سه نسخه زیر را در نظر بگیرید:

/fa/product/
/en/product/
/ar/product/

در حالت معمول، Canonical صفحه فارسی باید به URL فارسی خودش اشاره کند:

<link rel="canonical" href="https://example.com/fa/product/" />

Canonical نسخه انگلیسی نیز باید به URL انگلیسی اشاره کند:

<link rel="canonical" href="https://example.com/en/product/" />

سپس هر سه صفحه در مجموعه hreflang یکدیگر قرار می‌گیرند.

اشتباه رایج این است که تمام نسخه‌های ترجمه‌شده Canonical خود را به زبان اصلی سایت، مثلاً صفحه فارسی، متصل کنند. در این شرایط از یک طرف hreflang می‌گوید صفحه انگلیسی یک نسخه مستقل برای کاربران انگلیسی‌زبان است و از طرف دیگر Canonical می‌گوید نسخه اصلی آن صفحه فارسی است. این دو سیگنال مسیر یکسانی را نشان نمی‌دهند.

گوگل برای انتخاب Canonical، URLهایی را که عضو یک خوشه hreflang هماهنگ هستند ترجیح می‌دهد. بنابراین حضور کامل صفحات در Cluster و هماهنگی Canonicalها اهمیت دارد.^[۵]

از آنجا که Canonical، لینک‌های داخلی، Sitemap و hreflang نباید URLهای متفاوتی را به‌عنوان مقصد اصلی معرفی کنند، این موضوع با سئو داخلی ارتباط مستقیمی پیدا می‌کند.

برای هر نسخه از سرویس‌ها و صفحات چندزبانه، موارد زیر را بررسی کنید:

Canonical به URL همان زبان اشاره کند.
URL داخل hreflang با URL کانونیکال یکسان باشد.
آدرس مقصد پاسخ ۲۰۰ بدهد.
صفحه Noindex نباشد.
URL به نسخه دیگری ریدایرکت نشود.
صفحه در لینک‌های داخلی همان زبان قابل‌دسترسی باشد.

خطاهای رایج hreflang چیست؟

بیشتر خطاهای hreflang زمانی ایجاد می‌شوند که یکی از عناصر مجموعه تغییر کند، حذف شود یا از بقیه صفحات جدا بماند. اگر نامک نسخه انگلیسی تغییر کند، ممکن است نسخه فارسی همچنان URL قدیمی را معرفی کند. اگر یک ترجمه از حالت انتشار خارج شود، ممکن است تگ آن در صفحات دیگر باقی بماند.

در سایت‌های کوچک می‌توان این مشکلات را صفحه‌به‌صفحه پیدا کرد، اما در سایت‌های دارای صدها محصول یا مقاله چندزبانه، بررسی دستی کافی نیست.

خطاها و روش اصلاح hreflang

خطای مشاهده‌شده	دلیل احتمالی	اقدام پیشنهادی در وردپرس
Missing Return Link	یک نسخه به صفحه مبدأ برنمی‌گردد	اتصال دوطرفه ترجمه‌ها در افزونه
Missing Self Reference	صفحه خودش را معرفی نکرده است	اضافه‌کردن URL فعلی به مجموعه
Invalid Language Code	کد زبان یا منطقه معتبر نیست	اصلاح کد براساس زبان و بازار واقعی
Multiple Entries	چند URL برای یک کد یکسان ثبت شده است	نگه‌داشتن فقط نسخه صحیح
Non-Canonical URL	hreflang به URL غیرکانونیکال اشاره می‌کند	جایگزینی با URL کانونیکال همان زبان
Noindex Destination	صفحه مقصد Noindex است	بررسی هدف صفحه و وضعیت ایندکس
Redirected URL	مقصد پاسخ 3XX می‌دهد	اتصال مستقیم به URL نهایی
404 Destination	ترجمه حذف شده یا URL اشتباه است	اصلاح آدرس یا حذف عضو ناموجود
Inconsistent Cluster	مجموعه تگ‌ها در صفحات یکسان نیست	هماهنگ‌کردن تمام اعضای خوشه
Unlinked Hreflang URL	صفحه در hreflang هست اما لینک داخلی ندارد	افزودن مسیر داخلی و سوییچر زبان

یکی از خطاهای مهم زمانی ایجاد می‌شود که برای یک زبان یا منطقه یکسان، چند URL متفاوت تعریف شوند. برای نمونه، نباید در یک مجموعه دو مقصد متفاوت با hreflang="en-GB" قرار بگیرند؛ زیرا در این شرایط مشخص نمی‌شود کدام صفحه باید برای آن مخاطب نمایش داده شود.

مقصدهای hreflang باید قابل inspect، قابل‌ایندکس و دارای پاسخ ۲۰۰ باشند. در نظر داشته باشید که Screaming Frog آدرس یا URLهای دارای پاسخ 3XX، 4XX یا 5XX را در دسته Non-۲۰۰ Hreflang URLs گزارش می‌کند و این مقصدها را خطا در نظر می‌گیرد.^[۴]

یکی دیگر از خطاهای رایج زمانی ایجاد می‌شود که hreflang را با متا تگ‌ها اشتباه بگیرید. نباید hreflang را به‌شکل یک Meta Tag دلخواه در بدنه صفحه قرار دهید. در اجرای HTML باید عنصر <link> داخل بخش معتبر <head> قرار بگیرد. گوگل نیز تأکید می‌کند که مجموعه عناصر hreflang باید داخل بخش صحیح <head> صفحه قرار داشته باشند.^[۱]

چگونه تگ‌های hreflang را بررسی کنیم؟

hreflang را باید در دو سطح زیر بررسی کنید:

یک صفحه را به‌صورت دقیق بررسی کنید.
تمام صفحات سایت را به‌صورت گروهی بررسی کنید.

برای بررسی یک صفحه مهم می‌توانید سورس آن را مشاهده کنید، اما برای شناسایی خطاهای گسترده به یک Crawl کامل نیاز دارید.

بررسی hreflang در سورس صفحه

ابتدا یکی از صفحات ترجمه‌شده را باز کنید و گزینه View Page Source را بزنید. سپس عبارت hreflang را جستجو کنید.

برای یک صفحه فارسی، انگلیسی و عربی باید مجموعه‌ای شبیه نمونه زیر را مشاهده کنید:

<link rel="alternate" hreflang="fa" href="https://example.com/fa/service/" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://example.com/en/service/" />
<link rel="alternate" hreflang="ar" href="https://example.com/ar/service/" />

هنگام بررسی فقط وجود کدها را کنترل نکنید و به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:

آیا صفحه خودش را معرفی کرده است؟
آیا تمام ترجمه‌های واقعی در مجموعه قرار دارند؟
آیا URLها کامل و با HTTPS نوشته شده‌اند؟
آیا هر URL در مرورگر باز می‌شود؟
آیا مقصد پاسخ ۲۰۰ را به تست url دارد؟
آیا Canonical مقصد با همان URL هماهنگ است؟
آیا نسخه‌های دیگر نیز همین مجموعه را دارند؟
آیا کد زبان و منطقه با مخاطب واقعی هماهنگ است؟

از آنجا که ممکن است صفحه فارسی به نسخه انگلیسی اشاره کند اما صفحه انگلیسی لینک برگشتی نداشته باشد، باید نسخه‌های انگلیسی و عربی را نیز باز و بررسی کنید.

بررسی با Screaming Frog

Screaming Frog می‌تواند hreflangهای موجود در HTML، HTTP Header و XML Sitemap را استخراج و خطاهای رایج را گزارش کند. برای استفاده از بررسی کامل hreflang به نسخه دارای لایسنس SEO Spider نیاز دارید.^[۴]

مراحل کلی بررسی به شکل زیر انجام می‌شوند:

وارد Configuration → Spider → Crawl شوید.
گزینه‌های مربوط به Crawl و Store کردن hreflang را فعال کنید.
آدرس سایت را وارد و Crawl را شروع کنید.
پس از پایان Crawl، تب Hreflang را باز کنید.
برای تکمیل بعضی گزارش‌ها، از Crawl Analysis → Start استفاده کنید.
فیلترهای خطا را یکی‌یکی بررسی و خروجی بگیرید.

تب Hreflang اطلاعات URLها، تعداد Annotationها و خطاهای متداول را نمایش می‌دهد. گزارش Unlinked Hreflang URLs نیز بعد از اجرای Crawl Analysis کامل می‌شود.^[۴]

این فیلترها معمولاً اهمیت بیشتری دارند:

Non-200 Hreflang URLs
Missing Return Links
Missing Self Reference
Non-Canonical
Multiple Entries
Noindex
Unlinked Hreflang URLs
Inconsistent Language and Region

اگر نسخه‌های سایت روی چند دامنه متفاوت قرار دارند، باید تنظیمات Crawl را طوری انجام دهید که ابزار بتواند محتوای دامنه‌های دیگر و لینک برگشتی آن‌ها را نیز بررسی کند. اگر این تنظیمات را انجام ندهید، ممکن است اسکریمینگ فراگ فقط وضعیت URL خارجی را ببیند و سورس آن را برای کنترل Return Link دریافت نکند. راهنمای Screaming Frog برای این شرایط توضیح می‌دهد که چگونه باید دامنه‌های خارجی مرتبط را در تنظیمات CDN اضافه کنید.^[۴]

تگ hreflang چه تأثیری بر سئو دارد؟

hreflang را نباید یک فاکتور جادویی برای افزایش رتبه در نظر گرفت. اضافه‌کردن آن به یک سایت، محتوای بی‌کیفیت را بهتر نمی‌کند و جایگزین ترجمه حرفه‌ای، ساختار URL مناسب یا لینک‌سازی نیست.

تأثیر اصلی hreflang این است که به گوگل کمک می‌کند نسخه مناسب‌تری از یک صفحه را براساس زبان یا منطقه کاربر در نتایج جستجو نمایش دهد.^[۱]

اگرچه ممکن است نسخه فارسی کامل و بهینه‌ای داشته باشید، کاربران ایرانی هنگام جستجوی نام برند گاهی وارد نسخه انگلیسی می‌شوند. پیاده‌سازی صحیح hreflang می‌تواند به گوگل کمک کند تا برای این گروه از کاربران، نسخه فارسی را انتخاب و نمایش دهد.

این تغییر می‌تواند نتایج غیرمستقیم زیر را ایجاد کند:

کاربر وارد صفحه‌ای می‌شود که زبانش را می‌فهمد.
قیمت و اطلاعات تماس متناسب‌تری می‌بیند.
احتمال خروج سریع ناشی از نمایش زبان اشتباه کاهش پیدا می‌کند.
مسیر خرید یا ثبت لید برای بازار هدف روشن‌تر می‌شود.
نسخه‌های منطقه‌ای در نتایج مناسب‌تری ظاهر می‌شوند.

این نتایج افزایش رتبه را تضمین نمی‌کنند. hreflang بیشتر به گوگل کمک می‌کند نسخه درست را انتخاب کند و به‌تنهایی اعتبار یا رتبه تازه‌ای برای صفحه ایجاد نمی‌کند.

همچنین نباید گفت hreflang همیشه جریمه محتوای تکراری را از بین می‌برد. گوگل توضیح می‌دهد نسخه‌های کاملاً ترجمه‌شده، صرفاً به‌دلیل داشتن موضوع مشترک Duplicate محسوب نمی‌شوند. نسخه‌های بومی‌سازی‌شده فقط زمانی می‌توانند تکراری باشند که محتوای اصلی آن‌ها ترجمه نشده و تقریباً یکسان باقی مانده باشد.^[۱]

ارزش واقعی hreflang در این است که رابطه صفحات را برای گوگل مشخص می‌کند و کاربر را از نتایج جستجو به نسخه مناسب‌تری از محتوا می‌رساند.

نتیجه اصلاح hreflang را با چه شاخص‌هایی بسنجیم؟

بعد از اصلاح، موارد زیر را بررسی کنید:

تعداد خطاهای Missing Return Link کاهش یافته است.
URLهای Non-۲۰۰ از مجموعه‌ها حذف شده‌اند.
تمام صفحات Self-reference دارند.
Canonical و hreflang با یکدیگر هماهنگ‌اند.
هر کد زبان فقط یک مقصد مشخص دارد.
نسخه‌های ترجمه‌شده قابل‌ایندکس هستند.
صفحات نامرتبط از Cluster حذف شده‌اند.

این نتایج باید بعد از اصلاح و Crawl مجدد سایت قابل مشاهده باشند.

مرحله بعد بررسی عملکرد در Search Console است. می‌توانید گزارش Performance را براساس صفحه، کشور و بازه زمانی فیلتر کنید و ببینید هر نسخه زبانی از چه کشورهایی Impression و کلیک دریافت می‌کند. Search Console امکان فیلتر و مقایسه اطلاعات براساس URL و کشور را فراهم می‌کند.^[۶]

برای نمونه، نسخه فارسی را به‌صورت جداگانه بررسی کنید:

https://example.com/fa/service/

سپس کشورها، کلیک‌ها، Impression و عبارت‌های جستجو را با دوره قبل مقایسه کنید. همین بررسی را برای نسخه انگلیسی و عربی نیز انجام دهید.

در تحلیل نتیجه عجله نکنید. گوگل باید صفحات را دوباره Crawl کند و ارتباط جدید را پردازش کند. همچنین ممکن است رتبه هر زبان به کیفیت ترجمه، رقابت بازار، لینک‌های همان نسخه، محتوای محلی و اعتبار دامنه وابسته باشد.

اگر هم‌زمان با اصلاح hreflang، عنوان صفحه، ترجمه، لینک‌های داخلی و ساختار URL را نیز تغییر داده‌اید، نمی‌توانید تمام تغییرات عملکرد را فقط به hreflang نسبت دهید.

معیارهای مناسب‌تر را می‌توان با پرسش‌های زیر بررسی کرد:

آیا نسخه مناسبتری برای کاربران در کشور هدف نمایش داده می‌شود؟
آیا کلیک‌های نسخه فارسی از کاربران فارسی‌زبان بیشتر شده است؟
آیا URL نامناسب در نتایج یک کشور کمتر دیده می‌شود؟
آیا خطاهای فنی Cluster برطرف شده‌اند؟
آیا کاربران کمتر مجبورند زبان صفحه را به‌صورت دستی تغییر دهند؟

چگونه از ایجاد خطاهای جدید جلوگیری کنیم؟

hreflang چیزی نیست که یک‌بار تنظیم شود و برای همیشه بدون تغییر باقی بماند. هر تغییر در ترجمه‌ها، نامک‌ها و وضعیت انتشار می‌تواند مجموعه را تحت تأثیر قرار دهد.

پس از هرکدام از تغییرات زیر، تگ‌ها را دوباره بررسی کنید:

انتشار ترجمه جدید
حذف یک زبان
تغییر نامک صفحه
ادغام دو مقاله یا محصول
انتقال سایت به دامنه جدید
تغییر ساختار URL زبان‌ها
تغییر افزونه چندزبانه
Noindex کردن یک نسخه
حذف یا غیرفعال‌کردن محصول
تغییر Canonical
اضافه‌کردن بازار یا کشور جدید

در وردپرس بهتر است هر ترجمه مستقیماً از بخش ترجمه صفحه اصلی ساخته یا به آن متصل شود. ساختن صفحات جداگانه و اتصال دستی آن‌ها در آینده احتمال اشتباه را بیشتر می‌کند.

همچنین سوییچر زبان باید کاربر را به نسخه معادل همان صفحه هدایت کند. اگر کاربر در صفحه یک محصول قرار دارد و زبان انگلیسی را انتخاب می‌کند، به‌جای انتقال او به صفحه اصلی انگلیسی باید نسخه انگلیسی همان محصول نمایش داده شود.

از آنجا که انتقال خودکار و اجباری براساس حدس زبان یا موقعیت می‌تواند دسترسی کاربران و موتورهای جستجو به بعضی نسخه‌ها را محدود کند، گوگل توصیه می‌کند که امکان انتخاب زبان در اختیار کاربران قرار بگیرد.^[۲]و از آنجا که ریدایرکت خودکار براساس زبان مرورگر می‌تواند صفحه را یک‌بار بارگذاری و سپس نسخه زبان دیگر را دوباره باز کند، ممکن است زمان بارگذاری افزایش یابد. WPML نیز توصیه می‌کند که ابزار تغییر زبان همیشه در دسترس قرار بگیرد تا کاربر بتواند انتخاب خود را تغییر دهد.^[۷]

اهمیت پیاده‌سازی صحیح hreflang در سال ۲۰۲۶

سه نسخه زیر را برای صفحه «رزرو جلسه مشاوره» یک شرکت مهاجرتی در نظر بگیرید:

https://example.com/fa/consultation/
https://example.com/en/consultation/
https://example.com/ar/consultation/

نسخه فارسی برای کاربران فارسی‌زبان، نسخه انگلیسی برای مخاطبان بین‌المللی و نسخه عربی برای کاربران عرب‌زبان آماده شده است. هر صفحه عنوان، متن، فرم و اطلاعات تماس متناسب با همان مخاطب دارد.

همانطور که گفتیم، مجموعه صحیح این کدها به شکل زیر نوشته می‌شود:

<link rel="alternate" hreflang="fa" href="https://example.com/fa/consultation/" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://example.com/en/consultation/" />
<link rel="alternate" hreflang="ar" href="https://example.com/ar/consultation/" />
<link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://example.com/languages/" />

تگ hreflang زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که بخشی از یک ساختار هماهنگ باشد. این تگ قرار نیست ضعف ترجمه یا معماری سایت را پنهان کند و باید به گوگل کمک کند تا شعبه دیجیتال مناسب هر کاربر را تشخیص دهد. به بیان ساده، همان‌طور که یک تابلوی راهنما مشتری انگلیسی‌زبان را به شعبه‌ای با زبان، قیمت و خدمات مناسب هدایت می‌کند، hreflang نیز کاربر را از نتایج جستجو به نسخه مناسب‌تر سایت هدایت می‌کند.

سؤالات متداول

آیا hreflang باعث افزایش مستقیم رتبه می‌شود؟

hreflang به گوگل کمک می‌کند نسخه زبانی یا منطقه‌ای مناسب‌تر را برای کاربر انتخاب کند، اما افزایش رتبه را به‌تنهایی تضمین نمی‌کند. عملکرد صفحه همچنان به کیفیت محتوا، ترجمه، لینک‌ها، رقابت و وضعیت فنی سایت وابسته می‌ماند.^[۱]

آیا سایت تک‌زبانه به hreflang نیاز دارد؟

اگر فقط یک نسخه از صفحات دارید و برای زبان یا منطقه دیگری محتوای جایگزین ایجاد نکرده‌اید، معمولاً نیازی به hreflang نیست.

آیا fa-IR بهتر از fa است؟

این‌طور نیست که fa-IR همیشه انتخاب بهتری باشد. fa برای فارسی‌زبانان به‌صورت عمومی استفاده می‌شود، اما fa-IR نسخه فارسی مخصوص ایران را معرفی می‌کند. انتخاب صحیح به بازار هدف و وجود نسخه‌های منطقه‌ای دیگر بستگی دارد و کد منطقه نیز به‌صورت اختیاری اضافه می‌شود.^[۱]

آیا هر صفحه باید خودش را در hreflang معرفی کند؟

بله، هر نسخه باید Self-reference داشته باشد و خودش را در کنار سایر نسخه‌های زبانی معرفی کند. مجموعه تگ‌ها نیز باید در تمام صفحات عضو به‌صورت یکسان قرار بگیرد.^[۱]

آیا لینک برگشتی ضروری است؟

بله، اگر صفحه فارسی به نسخه انگلیسی اشاره کند، صفحه انگلیسی نیز باید به نسخه فارسی برگردد. در غیر این صورت، ممکن است گوگل ارتباط یک‌طرفه را نادیده بگیرد.^[۱]

آیا x-default اجباری است؟

x-default برای نسخه عمومی یا صفحه انتخاب زبان کاربران تطبیق‌نیافته کاربرد دارد، اما استفاده از آن در تمام سایت‌ها اجباری نیست.^[۱]

آیا می‌توان صفحه بدون ترجمه را به صفحه اصلی زبان دیگر متصل کرد؟

نباید صفحه بدون ترجمه را به صفحه اصلی زبان دیگر متصل کنید؛ زیرا صفحه اصلی نسخه معادل یک مقاله، محصول یا خدمت خاص محسوب نمی‌شود. اگر ترجمه‌ای وجود ندارد، بهتر است آن زبان را در مجموعه همان صفحه قرار ندهید.

آیا URL ریدایرکت‌شده را می‌توان داخل hreflang قرار داد؟

URLهای معرفی‌شده بهتر است مستقیماً دارای پاسخ ۲۰۰، قابل‌خزش و قابل‌ایندکس باشند. URLهای 3XX، 4XX یا 5XX در ابزارهای بررسی به‌عنوان خطا گزارش می‌شوند.^[۴]

آیا Canonical همه زبان‌ها باید به نسخه اصلی سایت اشاره کند؟

در حالت عادی، هر نسخه زبانی باید Canonical خودش را داشته باشد و سپس با hreflang به نسخه‌های دیگر متصل شود. اگر تمام ترجمه‌ها را به‌عنوان نسخه تکراری یک URL اصلی معرفی کنید، ممکن است سیگنال‌های متناقضی ایجاد شوند.

آیا استفاده هم‌زمان از HTML و Sitemap نتیجه بهتری دارد؟

گوگل سه روش HTML، HTTP Header و Sitemap را از نظر پردازش معادل می‌داند. استفاده هم‌زمان از هر سه مزیت بیشتری در جستجو ایجاد نمی‌کند و می‌تواند نگهداری را دشوارتر کند.^[۱]

تگ hreflang چیست؟ آموزش پیاده‌سازی و تاثیر آن بر سئو